ایوان کوهستان

تهران - 1396
10 مترمربع

"حال و هوا" از مفاهیم بنیادین و ریشه ای در فرهنگ، ادب و هنر ایرانی بوده است و معماری ایرانی نیز از این قاعده مستثنی نیست، بطوریکه ایجاد این "حال و هوا" از وظایف معمار ایرانی بشمار می رفته. هدف از بازسازی بالکن موضوع پروژه، ایجاد فضایی دلنشین و امن با "حال و هوا" ی ایرانی بود. در تهرانی که ساختمانها به مکانهایی صرفا کاربردی، بی هویت و همشکل تبدیل شده اند، قبول پروژه هایی هرچند کوچک اما با کیفیت متفاوت، فرصتی مغتنم برای ما به حساب می آمد. جهت طراحی این فضا و ایجاد حال و هوای مورد نظر، مطالعات گسترده ای روی معماری متاخر ایران، هنر تزئینی ایران، کاشی ایرانی، فرش ایرانی، باغ ایرانی و ... صورت گرفت. از آنجایی که تزئینات، مصالح، و کیفیت استفاده از مصالح در ایجاد حال و هوای معماری ایرانی نقش پررنگی ایفا می کند، توجه به مصالح، روش استفاده از آنها و کار روی تزئینات در بخش های مختلف بسیار مورد توجه قرار گرفت.

پروژه " ایوان کوهستان" در بالکنی به مساحت 10 متر مربع از یک واحد مسکونی به مساحت 160 متر مربع، در طبقه پنجم ساختمانی با زیربنای کل 1500 متر مربع و زیربنای مفید 810 متر مربع در قالب 5 طبقه مسکونی تک واحدی و 3 طبقه مشاعات با کاربری لابی و پارکینگ در طبقه همکف، و پارکینگ و انباری در 2 طبقه زیرزمین اجرا شده است. جنس کف و دیوارها از سنگ تراورتن بود و جنس سقف از گچ، در طرح جدید کف، بدنه ها و سقف با پوشش جدیدی از آجر متناسب با محل قرار گیری و نوع کاربری، با شکل و چیدمان متفاوتی مورد استفاده قرار گرفت.

زمانی که کارفرما به دفتر ما مراجعه کرد، موضوع پروژه تغییر تنها سقف یک بالکن 10 متری در یکی از بهترین نقاط تهران، چه از نظر دید و چه از نظر آب و هوا بود. از آنجایی که این آپارتمان در نزدیکی بام تهران (کوهپایه توچال) قرار دارد، از بالکن، نمای زیبایی از تهران دیده می شود. هنگامی که تیم ما برای اندازه گیری و بازدید از پروژه مراجعه کرد و این منظر و شرایط ویژه این بالکن را دید، تصمیم گرفتیم کارفرما را مجاب کنیم که با تغییرات مناسب در دیوارها، کف و سقف، این بالکن می تواند به فضایی دلنشین جهت استفاده در فصول مختلف سال تبدیل شود. بنابراین پس از جلسات متعدد، تصمیم برآن شد که کلیه متریال سقف، کف و بدنه تغییر یابد.

یکی از ویژگی های منحصر به فرد این پروژه، استفاده از کاشی و آجر لعابدار با تکنیک های مختلف و متناسب با هر فضا میباشد، آجر لعابدار در وجه هایی متناسب با طراحی، انگاره دیوار را تشکیل داده است. کاشی های هفت رنگ با نقوش مختلف در کف قرار گرفته اند و بدنه های حفره های تو رفته در احجام با کاشی های مختلف دستساز مزین شده اند.

متناسب با چیدمان آجر در بدنه شرقی ایوان، وجه هایی از آجرها لعابدار شد و با این کار، انگاره ای بر دیوار ایجاد شد که از هر زاویه، رنگ متفاوتی قابل رویت است و این بازی رنگ احساس پویایی بصری مناسبی به دیوار داده است و این انگاره آجری به تاقچه ای تورفته در دیوار با پوشش یکدست کاشی فرم دار خاتمه می یابد. آجرها پس از طراحی نحوه چینش در جداره ی انگاره، شماره گذاری شدند و به کارگاه لعاب برده شده و متناسب با نحوه قرارگیری یک یا چند وجه آنها لعاب خورد.

ایوان با توجه به منظر منحصر به فرد ایوان، یکی از دغدغه های اصلی ما وارد کردن این فضا به داخل خانه بود به گونه ای که هم در روز و هم در شب ارتباط مناسب و دوطرفه بین داخل و خارج ایجاد گردد. بدین منظور در قدم اول دیوار شمال غربی که بصورت پخ 45 درجه بین دو پنجره شمالی و غربی ایوان قرار گرفته بود را برداشته و پنجره ای سرتاسری و قدی از شمال تا غرب جایگزین پنجره های قبلی کردیم. بنابراین هم از داخل خانه همه فضای ایوان دیده می شود و هم از ایوان دید مناسبی به نشیمن و پذیرایی بوجود آمد. و نیز نور خانه چند برابر حالت قبل شد. در قدم دوم در بدنه شرقی ایوان سکویی طراحی شد جهت نشستن، با باز شدن پنجره شمالی این فضای نشیمن به خوبی با نشیمن داخل خانه کار کرده و فضایی یکدست بوجود آورده است. و بالاخره با تعبیه چراغهای دیواری دیمردار، در شب امکان تنظیم نور بالکن با نور داخل خانه بوجود آمده و این به یکدست شدن و هماهنگ شدن فضای داخل و خارج خانه کمک کرده است.

در طراحی کف، با مطالعه روی کفسازی باغهای ایرانی و فرش خشتی ایرانی، با ترکیبی از آجر 30 در 30 سانتیمتر، کاشی هفترنگ 15 در 15 سانتیمتر و سنگ رودخانه ای، کف به گونه ای چیدمان شد که هر کاشی هفترنگ با چهار آجر احاطه شد و همه آجرها سالم و بدون برش در کف قرار گرفت. فضای باقیمانده بین آجرهای محیطی با بدنه های ایوان را سنگهای رودخانه ای پوشش داد. بنابراین کاشی های هفترنگ که هر کدام طرح منحصر به فرد خود را دارند در میان چهار آجر محاطی به خوبی جلوه گر می شوند و محدوده دور بالکن توسط سنگهای قلوه ای مشخص شده و آجرهای کف را قاب کرده است.